Schatopgave 5

Scrabble

Opdracht

Waarom levert de 'e' in het scrabblespel maar 1 punt op en de 'z' wel 6 punten? De 'q' krijgt er zelfs wel 10. Dat komt, omdat de ene letter vaker in een woord voorkomt dan de andere letter.
Schat eens hoe vaak de letter 'e' op een bladzijde uit een boek voorkomt?
En schat ook eens voor de 'z' en de 'q'.
Hoe heb je geschat?

Ervaring

"In de methode (Pluspunt) moesten we ons bezighouden met een scrabblespel en de daaraan gekoppelde vraag waarom de 'e' maar 1 punt oplevert en de 'z' wel 6 punten. De 'q' krijgt er zelfs wel 10. Al snel ontdekten een paar leerlingen dat de 'e' natuurlijk veel vaker voorkomt dan de 'z' en de 'q', en dus beter wordt beloond. Maar hoe zou nu ongeveer de verhouding zijn tussen de verschillende letters? Hoe vaak komt de ene letter meer voor dan de andere?
Om dat te ontdekken gebruikten we ons eigen bibliotheekboek en sloegen dit open op een willekeurige bladzijde. Hoe vaak zou de 'e' voorkomen en de 'z'? Een aantal kinderen raadden gewoon, enkele telden ze één voor één. Maar anderen telden ze in één regel en vermenigvuldigden dit aantal met het aantal regels op de bladzijde. Dit laatste vond ik de beste manier, alleen wilde ik het nog zuiverder hebben. Tot slot heb ik ze voorgesteld de letters in drie regels te tellen. Zo maar drie regels op een bladzijde; twee lange regels en een kortere. Daarna hebben we dit aantal door drie gedeeld en toen weer vermenigvuldigd met het aantal regels op de bladzijde.
We kwamen tot de ontdekking dat de 'e' wel erg veel voorkwam, veel meer dan de kinderen dachten die geraden hadden. Het aantal geschatte letters van de kinderen die de letters in één regel geteld hadden, kwam aardig overeen. Nadat we dit ook met de 'z' hadden gedaan, merkten we dat die lang niet zo vaak voorkomt als de 'e' of de 'n'. De 'q' stond bij niemand op de drie regels die we bekeken. Maar dat wil niet zeggen dat hij niet voorkwam op de hele bladzijde. Wel is het een letter die in het scrabblespel bijna niet te gebruiken is. Vandaar zijn hoge waarde!"