21ste eeuwse vaardigheden

Uit Wiki reken-wiskundeonderwijs

Ga naar: navigatie, zoeken

Home   All   A   B   C   D   E   F   G   H   I   J   K   L   M   N   O   P   Q   R   S   T   U   V   W   X   Y   Z   Categorieën               Vragen               Google-zoek               Pagina toevoegen       English       intern

* intern

Inhoud

Algemeen

  • Verzamelterm voor de zoektocht naar wat de mens (het kind), rekening houdend met de eisen en mogelijkheden in de 'moderne tijd' (21ste eeuw), nodig heeft aan kennis, vaardigheden en attitude.
  • Deze pagina bevat een literatuurstudie (seizoen 2014-2015), en verwijzing naar een viertal deelstudies
  • Uitvoering: Universiteit Utrecht, Onderwijsadvies en Training i.s.m. Freudenthal Instituut

Deelonderzoeken

Achtergrond

Onze samenleving is in een informatie- of kennismaatschappij veranderd. Het tempo van de ontwikkelingen, denk daarbij bijvoorbeeld aan de technologische ontwikkelingen, vereist grote flexibiliteit en lerend vermogen van mensen (Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, 2013) en systemen zoals het onderwijs (Commissie Veerman, 2010). Voor het onderwijs dat jongeren voorbereidt op deze samenleving en arbeids-markt ligt hier een grote uitdaging.


In mei 2014 heeft de Onderwijsraad in het advies ‘een eigentijds curriculum’ een antwoord gegeven op de vraag hoe we er voor kunnen zorgen dat ons curriculum nu en in de toekomst voldoet aan eigentijdse eisen, zodat jongeren een stevige basis krijgen voor hun persoonlijk, maatschappelijk en beroepsmatig functioneren. Genoemd wordt dat het onderwijzen van verschillende 21e eeuwse vaardigheden daarbij expliciete aandacht verdient (p.7). ICT-geletterdheid, probleemoplossingsvaardigheden, kritisch denken, creativiteit, sociale competenties en vaardigheden om het eigen leren te kunnen sturen, zijn hierbij essentieel. Dergelijke vaardigheden worden over het algemeen aangeduid als de 21st century skills ofwel 21e eeuwse vaardigheden (zie o.a. Thijs, et al., 2014 en Voogt en Pareja Roblin, 2010). Door de aard van de vernieuwingen in o.a. de industrialisatie en automatisering komen deze nieuwe vaardigheden centraal te staan.

change_in_work_thumb.jpg

Source: Frank Levy and Richard J. Murnane, The New Division of Labor: How Computers are Creating the Next Job Market, (Princeton: Princeton University Press)

trilling_1.jpg

Source: Trilling/Fadel (2009)

Routinetaken verdwijnen (zie hierboven Levy & Murnane). Taken die kunnen worden opgesplitst in routines worden overgedragen aan computers, of uitbesteed aan lagelonenlanden. Veel banen zijn al verdwenen, in de maakindustrie, administratief werk en programmeren

Nieuwe vaardigheden zijn dan:

  • Communicatie
  • Samenwerken
  • ICT Geletterdheid
  • Creativiteit
  • Kritisch denken
  • Probleemoplosvaardigheden
  • Sociale en/ culturele vaardigheden (incl burgerschap)

21st Century Skills is a book by Bernie Trilling and Charles Fadel which attempts to redefine the goals of education, to transform how learning is practiced each day, and to expand the range of measures in student achievement, all in order to meet the new demands of the 21st Century.

trilling_fadel_8.2_thumb.jpg

Bron: Trilling/Fadel (2009), p. 119 en p. 54

Koeno Gravemeijer stelt in zijn lezing op 7 maart 2014 (Nationale Rekencoördinator Dag) dat het vreemd is dat in alle onderwijsvernieuwing rondom de leerlijnen rekenen een oriëntatie op de reken-wiskundige kennis die mensen nodig hebben om in de informatiemaatschappij te functioneren, ontbreekt.

Hogere orde en lagere orde vaardigheden

Het lijkt moeilijk deze twee soorten vaardigheden goed met elkaar te verbinden. Vaak wordt voor 'lagere orde vaardigheden' besloten om veel droog te oefenen (en veel oefenen zal inderdaad noodzakelijk zijn) en voor 'hogere orde vaardigheden' lijkt vaak geredeneerd te worden vanuit de slimmere leerling (en dat is op zich ook niet raar).

Onderzoek 2014-2015

In het najaar van 2014 doet de UU (FSW, O&T) onderzoek naar de inzet van 21e eeuwse vaardigheden. Er worden enkele pilots uitgevoerd (kolom 'onderzoek 2014'), die gerelateerd zijn aan de door de verschillende auteurs onderscheiden dimensies (tabel gebaseerd op Thijs, Fisser & Van der Hoeven, 2014).


Dimensie Onderzoek 2014

Bron: Voogt en Pareja, 2010

Bron: KSAVE model

Bron: P21

Bron: ITL Research

Creativiteit PO, VO, HO Creativiteit Creatief en innovatief denken Creativiteit en innovatie Innovatie
Probleemoplossen PO (casus 1), VO (casus 2), HO (casus 3), VO-biologie (casus 4)
  • Kritisch denken
  • Probleemoplosvaardigheden
  • Kritisch denken
  • Probleemoplosvaardigheden, beslissingen
  • Leren leren (metacognitie)

Kritisch denken (en probleemoplossen)

  • Kennisontwikkeling
  • Probleemoplosvaardigheden (en innovatie)
Communiceren en samenwerken Communiceren en samenwerken Communiceren en samenwerken Communiceren en samenwerken Communiceren en samenwerken


ICT-geletterdheid PO (casus 1) ICT-geletterdheid
  • Informatie vaardigheden
  • ICT-vaardigheden

Apart genoemd: informatievaardigheden, mediageletterdheid en ICT-vaardigheden

Gebruik van ICT voor leren
Zelfregulering HO (casus 3)
  • Sociale en culturele vaardigheden (incl. burgerschap)
  • Productiviteit (incl. zelfregulering)
  • Burgerschap (lokaalen wereldwijd)
  • Leven en werken (zelfsturing, flexibiliteit, planningsvaardigheden)
  • Persoonlijke en sociale verantwoordelijkheid (cultureel bewustzijn, empathie, zelfbeheersing)

Apart genoemd: loopbaan- & levensvaardigheden (oa. flexibiliteit, zelfregulering, productiviteit, leiderschap, verantwoordelijkheid)

Zelfregulering (verantwoordelijkheid, plannen, monitoren, omgaan met feedback)

De tabel laat zien dat er veel overeenkomsten zijn tussen de modellen, maar ook enkele verschillen. In het eerste deel van de modellen gaat het om denkvaardigheden. In alle modellen gaat het hierbij om creativiteit (innovatief kunnen denken), kritisch denken en probleemoplosvaardigheden. Het KSAVE-model noemt daarnaast ook ‘leren leren’ en metacognitie. In de andere modellen wordt dat niet expliciet genoemd, maar een nadere kijk op de modellen leert dat aspecten van metacognitie in veel van de vaardigheden besloten ligt. Zo concluderen Ledoux et al. (2013) dat metacognitie ten grondslag ligt aan kritisch denken, probleemoplosvaardigheden en zelfregulering. De modellen benoemen vervolgens een set van algemene vaardigheden, zoals communicatie en vaardigheden in het omgaan met ICT. Deze vaardigheden worden op dezelfde wijze aangeduid. De laatste categorie vaardigheden betreft zowel interpersoonlijke en maatschappelijke competenties als intrapersoonlijke competenties. Over de interpersoonlijke en maatschappelijke competenties zijn de modellen het eens: dit betreft samenwerken en sociale en culturele vaardigheden gericht op burgerschap. Het cluster intrapersoonlijke competenties kent de meeste variatie in de specificatie en aanduiding. Genoemd worden loopbaan- en levensvaardigheden, zelfregulatie en productiviteit, en meer specifiek plannings- en managementvaardigheden, flexibiliteit, zelfgestuurd leren, en omgaan met feedback. In het model van Kennisnet dat gebaseerd is op de indeling van Voogt en Pareja Roblin (2010), is dit onderdeel niet expliciet benoemd in de binnencirkel met vaardigheden, maar lijkt het nog het meest besloten te zijn in het ondernemend en betrokken zijn dat benoemd wordt in de buitencirkel. Wanneer we kijken naar de uitwerking in de andere modellen, betreft het in de kern zelfregulering, een taak of proces doelgericht te kunnen voltooien en verantwoordelijkheid te kunnen nemen voor het eigen handelen. Voor de deelvaardigheden zoals hierboven gedefinieerd (creativiteit, kritisch denken, probleem oplosvaardigheden, communiceren, ict-geletterdheid en zelfregulatie) is voldoende literatuur te vinden, evenals over didactische concepten die kunnen helpen bij het verwerven van deze vaardigheden.

Deelonderzoeken


Diagrammen

trilling_fadel_6.1_thumb.jpg

bron Trilling/Fadel (2009, figure 6.1, p. 94): Science and Technology, Questions and Problems.
toelichting Dit lijkt op de splitsing die ook wel wordt gemaakt wat betreft onderzoekend en ontwerpend leren


trilling_fadel_2.2_thumb.jpg

bron Trilling/Fadel (2009, figure 2.2, p. 38): 21st Century Learning Balance.
toelichting Op veel punten een andere insteek voor het onderwijs. Men spreekt over 'retooling school'.


Verwijzingen

Tijdlijn

timeglider_21st_century.jpg

Gemaakt met timeglider: http://timeglider.com/timeline/f7082a5db41d49e8

Versies van dit document

Persoonlijke instellingen
GOOGLE