Taal in de rekenles

Uit Wiki reken-wiskundeonderwijs

(Doorverwezen vanaf Taal (Algemeen))
Ga naar: navigatie, zoeken

Home   All   A   B   C   D   E   F   G   H   I   J   K   L   M   N   O   P   Q   R   S   T   U   V   W   X   Y   Z   Categorieën               Vragen               Google-zoek               Pagina toevoegen       English       intern

* intern

Inhoud

Algemeen

Bij het vormgeven van didactiek van rekenen-wiskunde (po en vo) is altijd een rol weggelegd voor 'taal'. Het gaat dan om zowel schriftelijke (reken-wiskundeboeken) als mondelinge (interactie in de klas) aspecten van taalgebruik.

Informatie:

  • Dolly van Eerde
  • Freudenthal Instituut, Universiteit Utrecht

dollye.jpg


Achtergrond

In de reken-wiskundeles spelen verschillende soorten taal een rol. Leerlingen maken kennis met specifieke vaktaal, met reken-wiskundige begrippen zoals: verhouding, dl. en procent en met vakspecifieke formuleringen zoals: één op de vier, één per vier, één staat tot vier (bij verhoudingen). In de reken-wiskundeles gebruiken we taal op een andere manier dan in de geschiedenisles of bij natuuronderwijs. Daarnaast komen kinderen begrippen tegen uit de schooltaal, die begrippen omvat als: toename, verband en aflezen, en die de taal is waarop het redeneren en reflecteren steunt. Daarnaast bevatten contexten soms ook woorden uit de dagelijkse taal die leerlingen niet kennen (voorrijdkosten, ingrediënten en plinten).

In de rekenles besteden leraren doorgaans weinig expliciete aandacht aan taal. Ze gaan er vaak ten onrechte vanuit dat leerlingen de benodigde taal wel oppikken tijdens de les. Het blijkt dat veel leerlingen de rekentaal niet echt begrijpen. Dit wordt vaak duidelijk als ze de rekentaal zelf actief moeten gebruiken (Van den Boer, 2003; Hajer, 1996).

Voor taalzwakke leerlingen kan de taligheid van het vak rekenen-wiskunde een obstakel vormen. In het verleden werd soms een oplossing gezocht in het ontwijken van taal, maar dit is contraproductief. Het maakt de zaak er niet beter op: mogelijke problemen blijven voor leerlingen en docenten onzichtbaar; bovendien is de kans aanwezig dat het werkelijk begrijpen van rekenen-wiskunde wordt belemmerd, wat zich later onherroepelijk wreekt. Ook oplossingen in de vorm van extra taalaanbod los van het vak rekenen-wiskunde bieden weinig soelaas.

De laatste jaren zoekt men naar oplossingen in een benadering waarin taal en vakinhoud geïntegreerd worden. Dit taalgericht vakonderwijs wil taalachterstanden aanpakken binnen de vakles. Bij taalgericht rekenwiskundeonderwijs krijgen de leerlingen de gelegenheid om de voor rekenen relevante taal te ontwikkelen, de taal die ze nodig hebben om het vak te leren (Van Eerde, 2009).

Rekenen-wiskunde en de daarbij behorende taal ontwikkelen zich samen en beïnvloeden elkaar: ze zijn onlosmakelijk verbonden. Langzamerhand wordt duidelijk dat aandacht voor taal in de rekenles noodzakelijk is, niet alleen voor taalzwakke leerlingen maar voor alle leerlingen. Alle leerlingen moeten immers de taal van rekenen-wiskunde leren. Aandacht voor taal in de rekenles kan niet alleen bijdragen aan het tijdig signaleren van rekenproblemen maar ook aan het bevorderen van leerprocessen.

Verwijzingen

Literatuur

Versies van dit document

Persoonlijke instellingen
GOOGLE