BRXXX

Uit Wiki reken-wiskundeonderwijs

Ga naar: navigatie, zoeken

Home   All   A   B   C   D   E   F   G   H   I   J   K   L   M   N   O   P   Q   R   S   T   U   V   W   X   Y   Z   Categorieën               Vragen               Google-zoek               Pagina toevoegen       English       intern

* intern

Inhoud

Algemeen

  • Onderzoek ihkv Onderwijs Bewijs door het Freudenthal instituut
  • Looptijd: 2009-2014
  • Doelgroep: groep 3 tot groep 6 van de basisschool
  • In het BRXXX-projectis onderzoek gedaan naar de effecten van rekencomputerspelletjes bij het leren vermenigvuldigen en delen.
  • Bijbehorende website: Briks

Personen

Prof. dr. Marja van den Heuvel-Panhuizen, projectleider; Dr. Sylvia van Borkulo, postdoc; Marjoke Bakker, MSc, AIO; Alexander Robitzsch, Dipl.-Math.; Hanneke Loomans, leerkracht-onderzoeker

Achtergrond

Steeds vaker worden computerspelletjes ingezet in het onderwijs. Er is echter nog weinig empirisch bewijs voor de effectiviteit van educatieve computerspelletjes, waardoor het moeilijk is een wetenschappelijk onderbouwd advies aan leerkrachten te geven over het gebruik van deze spelletjes. Dit geldt ook voor computerspelletjes in het reken-wiskundeonderwijs. Om bewijs te verkrijgen voor de effectiviteit van computerspelletjes in het reken-wiskundedomein van vermenigvuldigen en delen (oftewel multiplicatieve vaardigheden), is het project ‘Basisvaardigheden leren met RekenXXX-games (BRXXX)’ opgezet.

De realisatie van dit project is mogelijk gemaakt door een subsidie van het programma OnderwijsBewijs van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

Onderzoeksvragen

Het BRXXX-onderzoek heeft onder andere antwoord gegeven op de volgende vragen:

  1. Wat is het effect van het spelen van rekencomputerspelletjes op het leren van vermenigvuldigen en delen van leerlingen in groep 4 en 5?
  2. Hangt het effect van de spelletjes samen met de manier waarop de spelletjes in het onderwijs worden ingezet?
  3. Heeft het spelen van computerspelletjes invloed op de reken-wiskundeattitude van leerlingen?
  4. Hoe zit het met de informele tafelkennis van leerlingen aan het eind van groep 3?

Methode

Het onderzoek omvatte een grootschalig gerandomiseerd experiment in een reële onderwijssituatie met een ‘pre-test – post-test control group design’. Aan het onderzoek hebben meer dan 1000 basisschoolleerlingen deelgenomen, die zijn gevolgd van eind groep 3 tot eind groep 6. Naast reguliere basisscholen namen ook scholen voor speciaal basisonderwijs (SBO) deel aan het onderzoek. Leerlingen van deze scholen zijn gedurende één jaar gevolgd.

In het onderzoek werd gewerkt met een speciaal voor dit onderzoek ontwikkeld programma van mini-games (korte, gerichte spelletjes), waarbij gebruik is gemaakt van spelletjes van het Rekenweb (http://www.rekenweb.nl). De mini-games waren zowel gericht op het opbouwen van tafelkennis (declaratieve kennis) en vaardigheden in het berekenen van vermenigvuldig- en deelopgaven (procedurele kennis), als op het ontwikkelen van begrip, of inzicht, in de achterliggende concepten en de getalrelaties bij vermenigvuldigen en delen (conceptuele kennis).

Voor het onderzoek zijn de leerlingen random ingedeeld in drie experimentele groepen en een controle groep waar geen spelletjes werden gespeeld op het gebied van vermenigvuldigen en delen. De kinderen in de experimentele groep werden verdeeld over drie condities: op school spelen met de spelletjes geïntegreerd in een les, thuis spelen zonder aandacht op school, en thuis spelen met nabespreking op school.

De interventie bestond uit vier periodes van tien weken, twee periodes in groep 4 en twee periodes in groep 5. In elke periode werden acht mini-games gespeeld. De ontwikkeling van de leerlingen op het gebied van vermenigvuldigen en delen werd gemeten met vier toetsen: een beginmeting aan het eind van groep 3, effectmetingen in groep 4 en groep 5, en een retentiemeting in groep 6. Verder werd de attitude van leerlingen ten opzichte van rekenen-wiskunde gemeten, en werden de resultaten van Cito LOVS-toetsen rekenen-wiskunde in het onderzoek meegenomen.

Resultaten

Uit de analyses is naar voren gekomen dat het BRXXX-programma met online reken-computerspelletjes effectief is bij het leren vermenigvuldigen en delen. De spelletjes waren het meest effectief wanneer ze thuis werden gespeeld en op school werden nabesproken. In dit geval leidden de spelletjes zowel tot verbeterde vaardigheden van leerlingen in het oplossen van vermenigvuldig- en deelopgaven, als tot verbeterd inzicht in vermenigvuldig- en deelrelaties. Ook het op school spelen van de spelletjes was effectief, maar alleen voor het verbeteren van inzicht en alleen in groep 4. In het speciaal basisonderwijs bleken de spelletjes, wanneer ze op school werden gespeeld, effectief voor het automatiseren van de tafelkennis, maar voor vaardigheden en inzicht werd geen verschil gevonden met de controlegroep.

Naast de effectiviteit van de computerspelletjes kwam uit het onderzoek naar voren dat kinderen aan het eind van groep 3, als ze nog niet echt les hebben gehad in vermenigvuldigen en delen, toch al behoorlijk veel vermenigvuldig- en deelopgaven kunnen oplossen: gemiddeld werd 58% van de opgaven goed beantwoord.

Een laatste focus in het BRXXX-project was de attitude van leerlingen ten opzichte van het vak rekenen-wiskunde. In groep 3 waren de leerlingen redelijk positief over rekenen-wiskunde, maar overeenkomstig met eerdere studies nam deze attitude af naarmate de leerlingen ouder werden. Ook laten de resultaten zien dat het spelen van reken-computerspelletjes mogelijk kan bijdragen aan een positievere reken-wiskundeattitude.

Zelf gebruikmaken van BRXXX via de website 'Briks'

Als service voor het onderwijsveld is per 16 april 2014 een website geopend (http://www.fisme.science.uu.nl/briks) waar scholen, leerkrachten, leerlingen, ouders, opleiders, onderzoekers, begeleiders, methode- en toetsontwikkelaars en andere geïnteresseerden in het gebruik van rekengames gratis toegang hebben tot het digitale rekenspelletjesprogramma voor het leren van vermenigvuldigen en delen dat in het BRXXX-project is ontwikkeld. Deze website, die ook via het Rekenweb (http://www.rekenweb.nl) toegankelijk is, bestaat behalve uit een leerlingpagina waarop de spelletjes en de bijbehorende instructiefilmpjes te vinden zijn, ook uit een leerkrachtpagina die de leerkracht informatie geeft over hoe de spelletjes in de rekenles ingezet kunnen worden.

brxxx.jpg

De spelletjes van het BRXXX Tafelprogramma zijn bedoeld voor leerlingen in groep 4 en 5, maar kunnen ook bij oudere leerlingen gebruikt worden als herhaling.

Het BRXXX Tafelprogramma bestaat uit een pakket van ruim 30 online computerspelletjes over vermenigvuldigen en delen, dat in het BRXXX project is ontwikkeld. Bij de ontwikkeling van het pakket is gebruik gemaakt van spelletjes van het Rekenweb.

De spelletjes van het BRXXX Tafelprogramma zijn bedoeld voor leerlingen in groep 4 en 5, maar kunnen ook bij oudere leerlingen gebruikt worden als herhaling.

Het unieke van het BRXXX tafelprogramma is dat de effectiviteit ervan is onderzocht. Een onderzoek bij ongeveer 1000 leerlingen heeft uitgewezen dat de spelletjes het meest effectief zijn als ze thuis worden gespeeld en op school worden nabesproken. Een andere manier om de spelletjes aan te bieden is op school, geïntegreerd in een les.

Behalve uit de spelletjes bestaat het BRXXX Tafelprogramma ook uit handleidingen voor de leerkracht (voor de twee manieren van het spelen van de spelletjes). Verder hoort bij elke spelletje een filmpje voor de leerlingen. In deze filmpjes worden de fijne kneepjes van de spelletjes uitgelegd. Daardoor kunnen de kinderen ook zonder de hulp van de leerkracht thuis met de spelletjes aan de slag.

Het BRXXX project waarin dit programma is ontwikkeld en onderzocht, is uitgevoerd met subsidie van het programma Onderwijs Bewijs van OCW.


Verwijzingen

Versies van dit document

Persoonlijke instellingen
GOOGLE