Alert 21 – verslag Opleidersdag 2011

Op 11 november 2011 kwamen opleiders rekenen-wiskunde van de pabo, de eerstegraads- en de tweedegraads lerarenopleiding bij elkaar om ervaringen rond de implementatie en borging van de kennisbasis rekenen-wiskunde in de eigen opleiding te bespreken.

Er is een verslag gemaakt van de Opleidersdag 2011. (Zie ook CONFERENTIES)

Alert 20 – Bevorderen van excellentie in bètavakken

In het kader van het Programma Bèta Excellent  ontwikkelt het Junior College Utrecht (onderdeel Universiteit Utrecht)  de cursus ‘Bevorderen van Excellentie in de Bètavakken’ voor docenten VO.

Volgend jaar (2012) kan de cursus gegeven worden als onderdeel van het actieplan Beter Presteren van OCW. Alle VO-scholen krijgen dan middelen die zij aan excellentie kunnen besteden. Het draaiboek van  de cursus wordt in juni 2012 gepubliceerd.

Een voorversie hiervan zal op de  overdrachtsconferentie (11 februari 2012) beschikbaar zijn voor geïnteresseerde nascholers.

Uitnodiging overdrachtsconferentie

Alert 19 – Profiel MBO Rekendocent

Tijdens bijeenkomsten van het Steunpunt taal en rekenen mbo krijgen we veel vragen binnen over wat een rekendocent (in het mbo) moet kennen en kunnen.
Hieronder verschillende vragen die binnenkomen:

  • Is elke wiskundedocent een rekendocent?
  • Ik volg een opleiding wiskunde, maar ze doen niets aan rekenen?
  • Wanneer iemand kan rekenen, kan hij/zij dan ook rekenen geven?
  • Moet iedere rekendocent ook RT (kunnen) geven?

Een jaar geleden heeft Cinop een onderzoek laten doen naar de competenties van de rekendocent.
Op basis van dit rapport en uitgaande van de competentiebeschrijving van de SBL is er een competentieprofiel gemaakt voor de rekendocent in het mbo waarin beschreven staat wat de kennis van de vakinhoud en de didactiek moet inhouden.

Met deze ELWIeR Alert willen we aandacht vragen voor dit concept competentieprofiel voor de mbo-rekendocent. Onderliggende vragen zijn dan:

  • Op welke wijze besteden jullie aandacht aan het vak rekenen in het mbo binnen de opleiding?
  • Herkennen jullie in het competentieprofiel een rekendocent in het mbo?
  • Wat moet een rekendocent in het mbo meer/anders kunnen dan een leerkracht basisschool?

Vriendelijke groet, en reacties graag naar j.steen [at] steunpuntmbo.nl

  • Jurriaan Steen, Coördinator Netwerk Rekenen (steunpunt taal en rekenen mbo)
  • Jan Bodrij, Docent rekenen/wiskunde ROC Leiden
  • (in afstemming met ELWIeR initiatieven op dit punt, bijv. om te komen tot een mbo-reken-didactiek-bundel)

Alert 18: ELWIeR en Onderwijscoöperatie

Informatie uitgedeeld op ELWIeR conferentie 11 november 2011

Eind 2007 kwam het advies ‘Leerkracht!’ uit met (opnieuw) de roep om meer ‘sturingsmogelijkheden’ vanuit de leerkracht. In 2009 werd bij de Vereniging van wiskunde-leraren het beroepsregister WiVa (“Wiskunde Vakbekwaam”) ingevoerd waarin de vereniging richtlijnen geeft voor wat de bekwaamheden van een wiskunde-docent moeten zijn. In oktober 2011 werd de Onderwijscoöperatie opgericht (opvolger van SBL) waarbij men thans staat voor de zogenaamde ‘herijking’ van de bekwaamheidseisen (zie de discussienota).

Een passage uit de discussienota:
“De nieuwe bekwaamheidseisen zijn onder andere richtinggevend voor de
lerarenopleiding. Die opleiding zorgt dat iemand zich de kennis en kunde kan eigen maken, die nodig is om het beroep bekwaam uit te oefenen.”

ELWIeR zoekt een lerarenopleider die zich met dit onderwerp wil bezighouden gedurende de komende periode om afstemming te realiseren tussen wat er binnen de Onderwijscoöperatie gebeurt en wat er binnen ELWIeR gebeurt. Aanmelding graag bij Vincent Jonker (v.jonker@uu.nl).

Verwijzingen
_______ (2011). Discussienota uitgangspunten herijking bekwaamheidseisen. (pp. 8). Utrecht: Onderwijscoöperatie .
De Haan, D., & Wijers, M. (2009). WiVa Wiskundeleraar Vakbekwaam. In R. Keijzer & V. Jonker (Eds.), Over de muurtjes heen kijken. Utrecht: Expertisecentrum Lerarenopleiding WIskunde en Rekenen.

www.onderwijscooperatie.nl

Elwier alert 17: programma 11-11-11

Inschrijving is gesloten.

ELWIeR is gastheer op 11 november 2011 voor drie deel-conferenties:

Lees meer hierover bij conferentie 2011.

Elwier alert 16: conferentie 11-11-11

ELWIeR is gastheer op 11 november 2011 voor drie deel-conferenties:

  • Panama voor pabo: opleidersdag
  • SLW voor tweedegraads lerarenopleiding
  • Vadiwulo voor eerstegraads lerarenopleiding

Lees meer hierover bij conferentie 2011.

Elwier alert 15: bijeenkomst studiemiddag ELWIeR: rekenen in het mbo

Programma 21 juni 2011

14.45 – 15.00 Ontvangst met koffie

15.00 – 15.15 Korte inleiding
door Vincent Jonker, ELWIeR/Freudenthal instituut
Wat gebeurt er momenteel met rekenen in het mbo en wat is de focus voor deze studiemiddag?

15.15 – 16.00 Presentatie Hogeschool van Rotterdam
door Joris Beek (student van Aad Monquil, docent wiskunde)
Joris heeft tijdens zijn opleiding tot 2egraads docent wiskunde
gewerkt als rekendocent op het Albeda College (ROC) in Rotterdam
en daar onderzoek gedaan naar (ontbrekende) voorkennis en rekenachterstanden bij zijn leerlingen.
Joris geeft een presentatie over zijn onderzoek en ervaringen.

16.15 – 17.00 Bundel rekendidactiek mbo?
inleiding door Monica Wijers
Er gaan stemmen op (zie ook verslag vorige bijeenkomst van 24-3) dat het misschien goed is een didactiekbundel ‘rekenen in het mbo’ te schrijven. Een en ander past prima binnen de opdracht van ELWIeR. In deze drie kwartier even nader verkennen of dit een gezamenlijke wens is en wat dan de belangrijkste ingrediënten voor deze bundel zouden moeten zijn en wie daaraan bijdragen kunnen en willen leveren.

WiVa beroepsregister

Hieronder een bericht dat door Marianne Lambriex (Nederlandse Vereniging van Wiskunde Leraren) werd verspreid over de tussenstand van het Beroepsregister WiVa (‘wiskundeleraar vakbekwaam’)

Het bevat een oproep voor docenten po, vo, mbo.

BEROEP: LERAAR!

DE HERIJKING VAN DE BEKWAAMHEIDSEISEN DOOR DE ONDERWIJSCOÖPERATIE

De komende maanden gaan de vakbonden en vakverenigingen van leraren die met elkaar De Onderwijscoöperatie (voorheen SBL) vormen aan de slag met een heldere beschrijving van het beroep leraar en de eisen die tenminste moeten worden gesteld aan diegenen die het beroep (willen) uitoefenen. De leden van De Onderwijscoöperatie nodigen u uit  hier aan mee te werken. In deze folder leest u wat dat inhoudt en wat u kunt doen om een bijdrage te leveren.

De Onderwijscoöperatie

Sinds maart 2011 bestaat De Onderwijscoöperatie. Dit is een samenwerkingsverband van AOb, CNV Onderwijs, CMHF, het Platform Vakinhoudelijke Verenigingen VO (PVVVO) en BON. Gezamenlijk staan deze organisaties voor een versterking van het beroep leraar. Het doel: een sterke beroepsgroep. Met u en voor u, dat is het motto.

Drie speerpunten van de Onderwijscoöperatie
Goede leraren zijn cruciaal voor goed onderwijs. Om de kwaliteit van het leraarschap te waarborgen richt de  Onderwijscoöperatie zich op drie zaken:

  • De beroepsstandaard  van de leraar. De Onderwijscoöperatie helpt bij het stellen van kaders en het ontwikkelen van normen die de kwaliteit van het vak waarborgen: wat moet een leraar precies kennen en kunnen om een goede leraar te zijn?

De Onderwijscoöperatie neemt ook de verdere professionalisering onder de loep: welke opleidingen en nascholingscursussen dragen hieraan bij en hoe kan een lerarenregister de beroepskwaliteit versterken.

  • De professionele ruimte van de leraar. De Onderwijscoöperatie wil een bijdrage leveren aan het versterken van de positie van de leraar : krijgt hij ruimte om als professional zijn vak goed uit te oefenen? Welke randvoorwaarden zijn hiervoor nodig en hoe kan hij zich verder ontwikkelen?
  • Het imago van het beroep. De onderwijscoöperatie wil het beroep van leraren positief voor het voetlicht brengen. Leraren zijn trots op hun vak en willen dat graag uitdragen.

Herijking bekwaamheidseisen

De bekwaamheidseisen van de wet Beroepen in het Onderwijs zijn aan herijking toe.

Centraal staat de vraag: wat houdt het in om leraar te zijn en wat moet iemand tenminste weten en kunnen om het beroep verantwoord uit te oefenen?

In 2004 heeft de Stichting Beroepskwaliteit en ander Onderwijspersoneel (SBL, vanaf 2011 omgevormd  tot de Onderwijscoöperatie) voor het eerst een antwoord gegeven op deze vragen. De inhoud en de opdracht van het lerarenberoep en de bekwaamheid die daarvoor nodig is, zijn gedefinieerd in zeven onderwijscompetenties. Voor elke competentie is beschreven wat de leraar tenminste moet weten en kunnen: de bekwaamheidseisen. De overheid heeft destijds het voorstel van SBL grotendeels overgenomen.

Vanaf augustus 2006 is de Wet BIO van kracht en hebben de bekwaamheidseisen een wettelijke basis. In de wet is ook vastgelegd dat de beroepsgroep tenminste eens per zes jaar de gelegenheid heeft de bekwaamheidseisen te herijken en waar nodig bij te stellen. De eerste termijn van zes jaar loopt af in het voorjaar van 2012.

De Onderwijscoöperatie heeft nu de opdracht de herijking van de bekwaamheidseisen gereed te hebben in het voorjaar 2012. Wij willen dat samen met u doen. In het voorstel voor de bekwaamheidseisen  moet de stem van de leraar duidelijk, herkenbaar en representatief doorklinken. Daarom deze uitnodiging aan u: doe mee!

Wat en hoe

Herijken houdt in dat de bestaande beschrijving van beroepsbekwaamheid (momenteel  zeven SBL onderwijscompetenties) en de bekwaamheidseisen kritisch tegen het licht worden gehouden met het oog op verbeteren en actualiseren. De werking van de Wet BIO en de bekwaamheidseisen is de afgelopen zes jaar op verschillende manieren geëvalueerd en er zijn verschillende aanbevelingen gedaan voor verbetering. Ook bij veel leraren zelf leeft het idee dat het goed is om de essentie van het beroep en de beroepsbekwaamheid duidelijker en concreter te formuleren. Dat gaat dus gebeuren. In twee etappes.

Eerst wordt in samenspraak met een representatieve groep van ongeveer 100 leraren uit po, vo en mbo een voorstel gemaakt. Het is de bedoeling dat die eerste etappe in de maanden vóór en na de zomervakantie van 2011 is afgerond.

De tweede etappe is het op gang brengen van het gesprek in de praktijk zelf. Na de zomervakantie wordt dat gesprek georganiseerd. In scholen, met regionale en landelijke bijeenkomsten en via internet. Naast leraren zelf kunnen ook werkgevers, schoolleiders, ouders, leerlingen en lerarenopleiders deelnemen aan dit gesprek. Het commentaar uit dit gesprek wordt verwerkt, en weer voorgelegd aan de groep van 100 leraren. Het uiteindelijke voorstel wordt vervolgens formeel vastgesteld door het bestuur van De Onderwijscoöperatie en ingediend bij de Minister van OCW. Die beslist over dit voorstel.

Meedoen

De resonansgroep  van 100 leraren die het nieuwe voorstel gaat formuleren, bestaat uit leraren uit alle sectoren van het basisonderwijs, het voortgezet onderwijs, het middelbaar beroepsonderwijs, inclusief de verschillende vormen van speciaal onderwijs. U kunt hieraan deelnemen als u:

  • leraar bent en met enthousiasme uw beroep uitdraagt;
  • bevoegd bent en serieus werk maakt van het onderhouden van uw bekwaamheid;
  • vindt dat de kwaliteit van het beroep en de beroepsuitoefening gewaarborgd moet worden;
  • tijd wilt investeren om u te verdiepen in dit onderwerp en in uw eigen school hierover met collega’s in gesprek wilt gaan.

U kunt u aanmelden bij de vakbond of vakvereniging waarvan u lid bent

Inzet en vergoeding

De resonansgroep van leraren komt vijf keer  bij elkaar. In 2011 twee maal voor de zomervakantie en tweemaal daarna. De laatste bijeenkomst is in januari 2012. De bijeenkomsten vinden plaats van 17.30 tot 21.00 uur, voor een eenvoudige maaltijd wordt gezorgd. In het najaar wordt het gesprek met de collega’s in de eigen school georganiseerd, daar wordt hulp bij geboden. Tussen de bijeenkomsten door wordt het contact onderhouden via de interne website van de onderwijscoöperatie. Voor uw werk in de resonansgroep ontvangt u een vergoeding.

Alert 14 – rekenen in het (v)mbo

Hieronder een korte samenvatting van de ELWIeR bijeenkomst over ‘rekenen in het (v)mbo’ (en de mogelijke consequenties voor de lerarenopleiding), van 24 maart j.l.
Bij de bijeenkomst waren vertegenwoordigd: de pabo-opleidingen en de lerarenopleidingen tweedegraads. Verder zal er vanuit ELWIeR thans wat tijd gestoken gaan worden in het verder uitzoeken (en dus evt. ontwikkelen) van materiaal voor de opleiding op het gebied van rekenen in het (v)mbo.

Twee cursussen getypeerd
De hier geschetste cursussen worden gegeven bij ROC’s. Natuurlijk, het geven van deze cursussen is slechts een druppel op een gloeiende plaat. Je kunt slechts gaan van onbewust onbekwaam naar bewust onbekwaam.
1. Fontys: gemiddeld 4 bijeenkomsten:
‘taal’ van het rekenen in het mbo voor de leerlingen; hoofdrekenen; cijferen; breuken/procenten/verhoudingen; ‘geschiedenis’ van de didactiek; verbanden; diagnostiek en hulp bij rekenproblemen;
2. Freudenthal instituut: gemiddeld 4 bijeenkomsten (vervolg cursus zeven bijeenkomsten):
referentiekader rekenen; wat zit er in de domeinen; basisschool didactiek; ijsberg-metafoor; drieslag rekenen; werken met je methode.

Overige opmerkingen tijdens deze bijeenkomst.

  • Een minor-ontwikkeling op dit gebied is prematuur en grijpt misschien sowieso niet aan (Aad geeft aan dat er niet veel belangstelling zal zijn binnen een tweedegraads wiskunde opleiding)
  • Misschien dat de ontwikkeling van een vak ‘reken-didactiek (v)mbo’ mogelijk is.
  • Bij de ontwikkeling zou het goed kunnen werken om zowel een docent wiskunde van een tweede graads lerarenopleiding als een docent rekenen/wiskunde van een pabo te betrekken
  • Bij ELWIeR onderzoek (coördinatie Ronald Keijzer) hebben Nathalie de Weerd en Caroliene van Waveren een voorstel ‘rekenen in de lerarenopleiding’ ingediend. Goed om even af te stemmen (richt zich niet op het mbo)
  • Grote diversiteit van docenten die zich nascholen (wel vaak met hbo-achtergrond, vaak lerarenopleiding, zeer uitzonderlijk met lerarenopleiding wiskunde)
  • Fontys werkt, op verzoek van een MBO, aan toetsontwikkeling voor docenten mbo (rekenen eigen niveau, en vooral er voor zorgen dat het niet allemaal Wiscat toets wordt: opleidingen voor onderwijsassistenten zijn bekend met de Wiscat en denken misschien te gemakklijk dat daar wel snel een toets voor MBOdocenten uit af te leiden is, dat lijkt ons geen goede ontwikkeling. Argumenten: Wiscat is daar niet voor bedoeld en, kent geen indeling in 2F 3F enz, is niet geijkt voor deze groep. Laat staan dat daarmee een ’3F+’ niveau mee te bepalen is, Anneke)
  • Anneke ziet graag een RekenWeb voor mbo ontstaan: voor studenten om in een veilige omgeving te kunnen oefenen met eenvoudige rekenstof in een voor MBO-ers aantrekkelijke setting, die niet meteen aan de basisschool doet denken.
  • Certificering zal een rol gaan spelen, maar schuiven we nog even vooruit.
  • Ook is er nog genoemd dat er geen geschikte literatuur is voor MBOdocenten in de vorm van een didactiekboek

Afspraken
1. Samenvatting schrijven uit de beide kennisbases als voorbereiding voor een eerste blauwdruk ‘didactiek mbo rekenen’ -> Monica Wijers
2. Onderzoeksmogelijkheden via Ruud de Moor, vooral aspecten als het noodzakelijke netwerk voor een goede implementatie (rol docenten, rol schoolleiding, effect op langere termijn) -> Gé Nielissen ->
3. Misschien een vragenlijst naar Panama/SLW leden -> nog niet uitgewerkt.
4. Bespreking binnen SLW -> Aad Monquil
5. Bijeenkomst in juni. Aad biedt aan een student mee te nemen (goed idee).
6. Verspreiding van informatie over dit initiatief aan grotere groep (zie bijlage 2) -> Vincent Jonker

Elwier alert 13: ‘Het Onderwijs In Beweging op initiatief van het RdMC

De conferentie ‘Het Onderwijs in Beweging op initiatief van het RdMC’ met dagvoorzitter Frénk van der Linden vindt plaats op 16 maart 2011 in De Rijtuigenloods in Amersfoort.

Het RdMC ondersteunt lerarenteams op scholen bij de verdere professionalisering op de werkplek.
Op deze conferentie worden projecten van en met scholen gepresenteerd: rond professionaliseren, netwerkleren, productief leren, het gebruik van digitale leermiddelen en andere actuele thema’s. Maak gebruik van de mogelijkheid om in een informele setting verschillende experts te spreken, neem deel aan het rondetafelgesprek en probeer ontwikkelde instrumenten uit.

Kijk voor meer informatie en het programma op rdmc.ou.nl/conferentie. Hier kunt u zich ook aanmelden tot 9 maart a.s.
Deelname aan de conferentie is gratis.